Τοξικό μπάι πας στη Βόλβη

ΤΗ «ΣΚΟΤΩΝΕΙ» Η ΣΥΝΔΕΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΚΟΡΩΝΕΙΑ

Του ΝΙΚΟΥ ΡΟΥΜΠΟΥ

Σήμα κινδύνου για τη λίμνη Βόλβη στην περιοχή του Λαγκαδά. Αντί να διασωθεί η λίμνη Κορώνεια, που έχει «νεκρώσει», κινδυνεύει τώρα και η γειτονική λίμνη Βόλβη, διότι μέσω της τάφρου που τις ενώνει μεταφέρονται παθογόνοι μικροοργανισμοί από την πρώτη στη δεύτερη, καθώς παρατηρείται μεταφορά νερού προς αυτή την κατεύθυνση.

Η τάφρος της Κορώνειας «στέλνει» κυανοβακτηρίδια στη Βόλβη «Παγίδα θανάτου» για τη Βόλβη χαρακτήρισε την ενωτική τάφρο ο ευρωβουλευτής των Οικολόγων Πράσινων Μιχάλης Τρεμόπουλος και σχολίασε πως «αντί να έχουμε μια μισοπεθαμένη λίμνη (Κορώνεια) υπάρχει ο κίνδυνος να έχουμε δύο».

Τοξικοί μικροοργανισμοί (κυανοβακτηρίδια) από την Κορώνεια «εισβάλλουν», μέσω της ενωτικής τάφρου, στη Βόλβη, η οποία βρίσκεται σε μέτρια οικολογική κατάσταση. Ως εκ τούτου, πιθανή υπερχείλιση της πρώτης στη δεύτερη, ακόμα και με όγκο νερού μόλις το 10% της ποσότητας που προβλέπεται, θα τροφοδοτούσε τη Βόλβη εκτός των άλλων και με μικροοργανισμούς «εισβολής» στο σύστημα με απρόβλεπτες συνέπειες, επισήμαναν η αναπληρώτρια καθηγήτρια του Τμήματος Βιολογίας του ΑΠΘ Μαρία Μουστάκα και η λέκτορας Ευαγγελία Μιχαλούδη, στη διάρκεια κοινής συνέντευξης Τύπου με τον ευρωβουλευτή, την έπαρχο Λαγκαδά Πόπη Καλαϊτζή και τον νομαρχιακό σύμβουλο Θεσσαλονίκης Γιάννη Μπίκο.

Τη σημερινή κατάσταση στην Κορώνεια την περιέγραψαν ως εξής: «Εχει υφάλμυρα νερά, είναι ένας βιολογικός αντιδραστήρας παραγωγής φυτοπλαγκτού, έχει γίνει ένα εφήμερο, ευμετάβλητο και ακραίο σύστημα σε πορεία προς χερσοποίηση. Δεν είναι πλέον λίμνη, αλλά απλώς μια υδατοσυλλογή».

Με βάση όλα τα παραπάνω, οι συμμετέχοντες στη συνέντευξη Τύπου πρότειναν να κλείσει άμεσα η ενωτική τάφρος για να προστατευθεί η Βόλβη και στη συνέχεια να αποφασιστεί τι είδους λίμνη θέλουν στη θέση της Κορώνειας, που να μπορεί να τη στηρίξει το υπάρχον υδατικό ισοζύγιο και ο πυθμένας της, δηλαδή η ποσότητα και ποιότητα του νερού.

Τα προβλήματα στην Κορώνεια άρχισαν από το 1995, τόνισε η έπαρχος Λαγκαδά, Πόπη Καλαϊτζή, η οποία έδωσε έμφαση στο λανθασμένο μοντέλο ανάπτυξης στην περιοχή και σημείωσε πως πέρα από τα περιβαλλοντικά προβλήματα υπάρχουν και οικονομικά. Αφησε αιχμές για το γεγονός ότι τα τελευταία χρόνια το Επαρχείο τέθηκε εκτός του φορέα διαχείρισης της Κορώνειας και παρατήρησε πως δεν έχει καμιά ενημέρωση από τον Φορέα, λέγοντας χαρακτηριστικά «βρισκόμαστε στο σκοτάδι».

«Ατομική βόμβα που δεν ξέρουμε πότε θα σκάσει», χαρακτήρισε την Κορώνεια ο νομαρχιακός σύμβουλος Γιάννης Μπίκος, ο οποίος υπενθύμισε ότι οι ενστάσεις του για την ενωτική τάφρο ήταν η αιτία που τον απομάκρυνε ο Παναγιώτης Ψωμιάδης (με το ψηφοδέλτιό του εκλέχθηκε) από τη θέση του αντινομάρχη. Ζήτησε, μάλιστα, να αποδοθούν οι όποιες διοικητικές ή πολιτικές ευθύνες υπάρχουν για την οικολογική καταστροφή στη λίμνη Κορώνεια και τη διαχείριση και υλοποίηση του προγράμματος διάσωσής της.

Ο Μ. Τρεμόπουλος αναρωτήθηκε αν έχει ολοκληρωθεί ή όχι η εισαγγελική έρευνα (συμμετείχαν και ελεγκτές επιθεωρητές της δημόσιας διοίκησης) που είχε ξεκινήσει το φθινόπωρο του 2007, κι αν υπάρχει πόρισμα (ορισμένες πληροφορίες αναφέρουν ότι είναι έτοιμο) να δημοσιοποιηθεί.

Σχετικά με το master plan που εφαρμόζεται για τη σωτηρία της Κορώνειας κάλεσε την κυβέρνηση -κυρίως τα υπουργεία Περιβάλλοντος και Αγροτικής Ανάπτυξης- να αποφασίσει τάχιστα αν θα το αναθεωρήσει ή θα το εγκαταλείψει και θα προχωρήσει σε νέο. Κι αυτό γιατί στις 23 Φεβρουαρίου λήγει η προθεσμία που έχει θέσει η Ευρωπαϊκή Ενωση και υπάρχει ο κίνδυνος να χαθούν κονδύλια της Ε.Ε. ή να συρθεί η Ελλάδα στα Ευρωπαϊκά Δικαστήρια. *

ΕΝΕΤ

Νέο ένζυμο για την παραγωγή βιοκαυσίμων από γεωργικά παραπροϊόντα

Φθηνή αιθανόλη

Το άχυρο θα μπορούσε να αποκτήσει νέα αξία στο μέλλον (Πηγή: Novozymes)

Κοπεγχάγη

Δανική εταιρεία βιοτεχνολογίας σχεδιάζει να αξιοποιήσει εμπορικά ένα ένζυμο για το οποίο υποστηρίζει ότι θα επιτρέψει την παραγωγή βιοαιθανόλης από γεωργικά απόβλητα σε ιδιαίτερα ανταγωνιστικές τιμές. Το κατοχυρωμένο ένζυμο, με την ονομασία Cellic CΤec2, διασπά την κυτταρίνη των φυτικών κυττάρων σε απλά σάκχαρα, τα οποία στη συνέχεια μπορούν να υποστούν ζύμωση με συμβατικές διαδικασίες για την παραγωγή οινοπνεύματος. Το παραγόμενο βιοκαύσιμο εκτιμάται ότι θα κοστίζει γύρω στα 0,37 ανά λίτρο, ποσό συγκρίσιμο με τις τιμές της βενζίνης και της συμβατικής αιθανόλης, αναφέρει το Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων. Σύμφωνα με την εταιρεία Novozymes που ανέπτυξε το ένζυμο, η τιμή θα μπορούσε να μειωθεί περαιτέρω και να επιτρέψει τελικά τη δημιουργία μιας νέας βιομηχανίας που θα δημιουργήσει έως και 1,2 εκατομμύρια θέσεις εργασίας στις ΗΠΑ έως το 2022. Έπειτα από δέκα χρόνια ερευνών, η Novozymes ελπίζει τώρα ότι η παραγωγή αιθανόλης από κυτταρίνη σε μεγάλη κλίμακα θα ξεκινήσει το 2011. Μετά την ανακοίνωση της εταιρείας, η τιμή της μετοχής της στο χρηματιστήριο της Δανίας ανέβηκε κατά 4,8% στις 567 κορώνες (76,2 ευρώ). Ως πρώτη ύλη στην παραγωγή θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν πριονίδια, άχυρο ή στελέχη καλαμποκιών, μεταξύ άλλων. Newsroom ΔΟΛ

Θερμά θαλάσσια ρεύματα διαβρώνουν τον φλοιό των πάγων της Γροιλανδίας

Ο φλοιός των πάγων της Γροιλανδίας διαβρώνεται από τα θερμά θαλάσσια ρεύματα που ρέουν μέσω των φιόρδ και προκαλούν την τήξη των παράκτιων παγετώνων κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας, σύμφωνα με δύο έρευνες, οι οποίες δημοσιεύονται την Κυριακή στην επιθεώρηση Nature Geoscience.

Η τήξη των πάγων της Γροιλανδίας συμβάλλει σε αυξανόμενο βαθμό στην γενική άνοδο του επιπέδου των θαλασσών, η οποία από το 1,8 μιλιμέτρ ετησίως στη δεκαετία του '60 ξεπέρασε στα 3 μιλιμέτρ ετησίως σήμερα.

Εάν οι πάγοι της Γροιλανδίας έλιωναν ολοκληρωτικά, το επίπεδο των θαλασσών θα ανέβαινε κατά μέσο όρο κατά επτά μέτρα, «καταπίνοντας» τις περισσότερες παράκτιες πόλεις του πλανήτη.

Η επιτάχυνση της τήξης των πάγων της Γροιλανδίας και τα αίτιά της αποτελούν αντικείμενο συζήτησης. Ορισμένοι επιστήμονες θεωρούν ότι προκαλείται απευθείας από την αύξηση της ατμοσφαιρικής θερμοκρασίας, που είναι περισσότερο έντονη στο Μεγάλο Βορρά σε σχέση με άλλες περιοχές του πλανήτη.

Ωστόσο η αύξηση της μετακίνησης των πάγων με κατεύθυνση τη θάλασσα είναι υπερβολικά γρήγορη για να οφείλεται μόνο στην τήξη του φλοιού.

Για την καλύτερη κατανόηση του φαινομένου, μια ομάδα του Ωκεανογραφικού Ινστιτούτου Woods Hole της Μασαχουσέτης μέτρησε τη θερμοκρασία των νερών στο φιόρδ του Σέρμιλικ, που ενώνει τον παγετώνα Χελχάιμ της ανατολικής Γροιλανδίας με τον ωκεανό.

Οι επιστήμονες ανακάλυψαν την ύπαρξη θαλάσσιου ρεύματος που διεισδύει στο φιόρδ, με θερμοκρασίας 3 - 4 βαθμών Κελσίου, αρκετά θερμού για να διαβρώσει τη βάση των παγετώνων και να επιταχύνει την πορεία τους προς τη θάλασσα.

Τα όργανα, τα οποία τοποθέτησε η ομάδα στο φιόρδ έδειξαν ότι οι άνεμοι που πνέουν στις ακτές διαδραματίζουν μεγάλο ρόλο στην άφιξη των θερμών θαλάσσιων ρευμάτων.

Σε άλλη έρευνα, η οποία πραγματοποιήθηκε επί τεσσάρων παγετώνων στη δυτική πλευρά της Γροιλανδίας ο Ερικ Ρινιό του Jet Propulsion Laboratory της Καλιφόρνιας και οι συνεργάτες του απέδειξαν επίσης ότι «τα ύδατα του ωκεανού ευθύνονται σε σημαντικό βαθμό για την τήξη του φλοιού των παγετώνων, που διαλύεται δημιουργώντας παγόβουνα».

Κατά τη διάρκεια του θέρους, ανάλογα με την περιοχή, το 20% έως το 80% της τήξης των πάγων οφείλεται στα θαλάσσια ρεύματα, εκτιμά η ομάδα.

Πηγές: ΑΠΕ - ΜΠΕ Γαλλ. Πρακτορείο

Ένα μυστήριο γεννιέται - Υπό αμφισβήτηση η κρατούσα άποψη για τη στάθμη των θαλασσών

Καθώς ο πάγος κάλυπτε σταδιακά τον πλανήτη, η στάθμη θα έπρεπε να υποχωρεί

Ουάσινγκτον
Πριν από 80.000 χρόνια, όταν η Γη βρισκόταν στην αρχή της τελευταίας περιόδου των παγετώνων, η στάθμη της Μεσογείου ανέβηκε μυστηριωδώς και έφτασε ένα μέτρο ψηλότερα από ό,τι βρίσκεται σήμερα, επιβεβαιώνει μελέτη στη Μαγιόρκα.
Η ανακάλυψη, που δημοσιεύεται στο περιοδικό Science, ίσως αναγκάσει τους επιστήμονες να αναθεωρήσουν τα μοντέλα τους για τις περιοδικές μεταβολές στο κλίμα της Γης.
Προηγούμενες μελέτες έχουν δείξει πέρα από κάθε αμφιβολία ότι κάθε 100.000 χρόνια η Γη εισέρχεται σε μια περίοδο των παγετώνων. Το περιοδικό αυτό φαινόμενο δεν έχει εξηγηθεί οριστικά, πιθανώς όμως οφείλεται σε περιοδικές μεταβολές του άξονα περιστροφής και της τροχιάς του πλανήτη.

Mπαρμπα-Γιώργος Χούσος: Ανοιξε δρόμους για τις επόμενες γενιές στα βουνά της Ελλάδας

Tης Γιωτας Mυρτσιωτη
Γνωρίζει σπιθαμή προς σπιθαμή την ορεινή Eλλάδα. Τα πόδια του σκαρφάλωσαν βουνοπλαγιές και τα χέρια του άνοιξαν «δρόμους» για τις επόμενες γενιές. Δεν θα σταματούσε να ανεβαίνει στα βουνά αν οι δυνάμεις στα πόδια του δεν τον εγκατέλειπαν. Ετσι, «εγκλωβίστηκε» στην πρωτεύουσα εδώ και δύο χρόνια. Η επαναχάραξη ενός δικτύου περιπατητικών διαδρομών στον ορεινό όγκο Βοΐου Κοζάνης ξύπνησε μνήμες στον Γιώργο Χούσο.
Γιατί ο 80χρονος σήμερα μπαρμπα-Γιώργος είναι ένας από τους ορειβάτες που χάραξαν τα διεθνή μονοπάτια Ε4 και Ε6 στους ορεινούς όγκους από τη Φλώρινα ώς την Κρήτη και από τη Σαμοθράκη ώς την Πελοπόννησο. Ανοίγοντας το τετράδιο των αναμνήσεων μισού αιώνα περίπου, μοιράστηκε με την «Κ» μερικές μόνο από τις σελίδες του. Γιατί όπως λέει, «η ομορφιά του βουνού δεν περιγράφεται. Τη ζεις και οι εικόνες που αντικρίζεις σε στέλνουν στον παράδεισο». Η λατρεία του για το βουνό ξεκίνησε από παιδί. Γεννημένος το 1930 στο Αλποχώρι Δωρίδας, σε 1.100 υψόμετρο, εξοικειώθηκε από μικρός με την ορεινή Φύση. Ο πόλεμος τον έφερε στην Αθήνα, αλλά η αγάπη του για το βουνό τον οδήγησε να βρει «λύση». Το 1948, ως υπάλληλος του ΟΤΕ, γράφτηκε στον Ορειβατικό Σύλλογο Αθηνών. Αρχισε την εκπαίδευση στον Υμηττό και στη συνέχεια αναβάσεις στα βουνά της Αττικής. Στην Πάρνηθα, το αγαπημένο του βουνό, αρχές της δεκαετίας του ’80, χάραξε τα πρώτα μονοπάτια. Με συνοδοιπόρο τον συνάδελφό του Τάσο Ρήγα και βοηθούς τις δύο κόρες του, ήταν οι πρωτοπόροι της ορειβατικής ομάδας που σηματοδότησε τις πρώτες διαδρομές στην Πάρνηθα.
«Σε χάρτες της Γεωγραφικής Υπηρεσίας Στρατού προσχεδιάζαμε τα καινούργια μονοπάτια πάνω σε παλιές διαδρομές που χρησιμοποιούσαν επί αιώνες οι κάτοικοι των οικισμών. Ανεβαίναμε στο βουνό, τοποθετούσαμε πινακίδες σε κομβικά σημεία ή ζωγραφίζαμε σημάνσεις στα δένδρα ανά είκοσι μέτρα», περιγράφει στην «Κ».

Η μεγαλύτερη συγκίνηση
Στο εγχείρημα αυτό, πολύτιμη ήταν η συμμετοχή της κόρης του, Ελλης Χούσου - Μωραΐτη, φοιτήτριας τότε στη Σχολή Καλών Τεχνών. Εκείνη ζωγράφιζε κι έγραφε τις μεταλλικές πινακίδες κατεύθυνσης. Ενα χρόνο διήρκεσαν οι εξορμήσεις για να ολοκληρωθεί το περιπατητικό δίκτυο. «Οταν είδα τους πρώτους μαθητές σχολείων της Αττικής να ανεβαίνουν στην Πάρνηθα, η χαρά μου δεν περιγραφόταν. Ηταν η μεγαλύτερη συγκίνηση της ζωής μου!».
Η εμπειρία της Πάρνηθας στάθηκε πολύτιμη για τη χάραξη - σηματοδότηση των διεθνών μονοπατιών Ε6 και Ε4 στη συνέχεια. Με σημείο εκκίνησης τη Φλώρινα, απ’ όπου διέρχεται το Ε6, διέσχισε οριζόντια τα βουνά της Βόρειας Ελλάδας από την Ηγουμενίτσα ώς τη Σαμοθράκη. Επειτα το Ε4 που κατεβαίνει κάθετα την ορεινή Ελλάδα από το Βέρμιο, τα Πιέρια, τον Ολυμπο, την Πίνδο, τα βουνά της Στερεάς Ελλάδας, της Πελοποννήσου, φθάνει στα Χανιά και καταλήγει στον Ψηλορείτη. «Χρησιμοποιήσαμε τις παλαιές χαράξεις. Μονοπάτια αιώνων που συνέδεαν με έξυπνο τρόπο οικισμούς και βουνοκορφές. Ηταν διαδρομές χαραγμένες έτσι ώστε άνθρωποι και ζώα να μην εξασθενούν από το περπάτημα», εξηγεί. «Από αυτές τις εικόνες συντηρούμαι στη ζωή. Είναι άσχημο να βρίσκεσαι εγκλωβισμένος στην Αθήνα όταν έχεις συνηθίσει στην ορειβατική ζωή. Εδώ, είμαστε φυλακισμένοι στα ελλείμματά μας».

Οι ωκεανοί της Γης απελευθερώνουν ακόμα στην ατμόσφαιρα επικίνδυνο εντομοκτόνο DDT που χρησιμοποιούνταν προ δεκαετιών

Μια νέα γερμανική επιστημονική έρευνα διαπίστωσε ότι σημαντικές ποσότητες του επικίνδυνου εντομοκτόνου DDT, στη χρήση του οποίου είχαν επιβληθεί εκτεταμένοι περιορισμοί ήδη από τη δεκαετία του ΄70, συνεχίζουν να απελευθερώνονται από τους ωκεανούς του πλανήτη μας.
Οι υπολογισμοί, με τη βοήθεια προσομοιώσεων σε ηλεκτρονικούς υπολογιστές, δείχνουν ότι αν και το DDT ουσιαστικά σήμερα πια χρησιμοποιείται μόνο στο νότιο ημισφαίριο, οι συγκεντρώσεις του παραδόξως αυξάνουν διαρκώς στο βόρειο ημισφαίριο, όπου η χρήση του έχει απαγορευτεί, καθώς η ουσία μετακινείται μέσω των ωκεανών και της ατμόσφαιρας της Γης.
Εκτιμάται ότι 1,5 εκατ. τόνοι DDT χρησιμοποιήθηκαν μεταξύ της δεκαετίας του ΄40 και του ΄70, τόσο ως εντομοκτόνο στη γεωργία όσο και για την καταπολέμηση εντόμων, κυρίως κουνουπιών-φορέων διαφόρων ασθενειών. Για παράδειγμα, το DDT υπήρξε το κύριο χημικό όπλο στον πόλεμο κατά της ελονοσίας. Όμως σταδιακά έγινε αντιληπτή η τοξικότητα της ουσίας και η ζημιά που κάνει σε διάφορους οργανισμούς της στεριάς και της θάλασσας. Έτσι, σιγά-σιγά, καθώς αυξανόταν η ευαισθησία των ανθρώπων για το περιβάλλον, πολλές χώρες απαγόρευσαν την χρήση του.
Όμως, αν και η χρήση του έχει μειωθεί δραστικά σε παγκόσμιο επίπεδο (αλλά δεν έχει σταματήσει σε μερικές χώρες να χρησιμοποιείται κατά της ελονοσίας, ενώ μερικά σύγχρονα εντομοκτόνα περιλαμβάνουν το DDT ως συστατικό), η "κληρονομιά" του DDT συνεχίζει να βρίσκεται μαζί μας, σύμφωνα με τους ερευνητές Γκέρχαρντ Λάμελ και Ιρέν Στέμλερ του Ινστιτούτου Χημείας Μαξ Πλανκ στο Μάιντς.
Όπως αναφέρουν σε έρευνά τους στο περιοδικό "Geophysical Research Letters" της Αμερικανικής Γεωφυσικής Ένωσης, το DDT συνεχώς επανατροφοδοτείται στην ατμόσφαιρα από τους ωκεανούς, ώσπου να διαλυθεί και να επανέλθει στις θάλασσες και, έτσι, ένας νέος κύκλος επαναφοράς του στην ατμόσφαιρα ξεκινά και πάλι. "Το DDT απλώς βρίσκεται εκεί, περιμένοντας για τον επόμενο κύκλο", δήλωσαν οι γερμανοί επιστήμονες.
Επειδή η τοξική χημική ουσία εξατμίζεται πιο γρήγορα από τα θερμότερα νερά του νότιου ημισφαιρίου, τείνει διαχρονικά να αυξάνεται περισσότερο πάνω από τα κρύα νερά του βορείου ημισφαιρίου, μολονότι εκεί είναι που έχει σταματήσει η χρήση του. Σύμφωνα με τους ερευνητές, το γεγονός αυτό προκαλεί ανησυχία, επειδή το DDT μολύνει τους θαλάσσιους οργανισμούς και εισέρχεται στην τροφική αλυσίδα. Οι επιστήμονες επισήμαναν ότι το φαινόμενο μέχρι τώρα δεν έχει επισύρει τη δέουσα προσοχή και δεν έχει παρακολουθηθεί.
Ευτυχώς, σύμφωνα με τις επιστημονικές εκτιμήσεις, το DDT δεν θα μας "συντροφεύει" για πάντα. Σταδιακά, ένα μέρος του κατακάθεται στα βάθη των ωκεανών και θάβεται στα ιζήματα, ενώ ένα άλλο μέρος καταστρέφεται στην ατμόσφαιρα από την ηλιακή ακτινοβολία. Όμως και στις δύο περιπτώσεις, η διαδικασία είναι αργή.
BHMA

Βρετανία: Κώδωνας κινδύνου για τη νανοτεχνολογία στα τρόφιμα

Έντονη κριτική ασκεί στο βρετανικό κλάδο τροφίμων η Επιτροπή Επιστημών και Τεχνολογίας της Βουλής των Λόρδων για μυστικοπάθεια όσον αφορά στη χρήση της νανοτεχνολογίας.
Σύμφωνα με τον λόρδο Κρεμπς, πρόεδρο της επιτροπής, οι κίνδυνοι που επιφυλάσσει η εφαρμογή της νανοτεχνολογίας δεν είναι ακόμη γνωστοί, καθώς υπάρχει ένα «κενό γνώσης».
Στην έκθεσή της με τίτλο «Nanotechnologies and Food» (Νανοτεχνολογίες και Τρόφιμα), η επιτροπή προτείνει τη σύσταση ενός δημόσιου μητρώου στο οποίο θα εγγράφονται οι εταιρείες που κάνουν χρήση νανοτεχνολογίας στην παρασκευή των τροφίμων ή στην συσκευασία τους.
Στον κλάδο των τροφίμων, η νανοτεχνολογία μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την ενίσχυση της γεύσης ή ακόμη και για μείωση των λιπαρών στις τροφές ούτως ώστε να είναι πιο υγιεινές.
Παρότι η νανοτεχνολογία χρησιμοποιείται πλέον ευρέως, το τοπίο εξακολουθεί να θεωρείται «θολό», καθώς απαιτείται περαιτέρω έρευνα ώστε να διερευνηθούν τυχόν επιπτώσεις για την ασφάλεια και την υγεία που προκύπτουν από την εφαρμογή της.
Nαυτεμπορική